IΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ 2ΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΣΗΤΕΙΑ (1941-1944)

Την περίοδο της κατοχής δεν πραγματοποιήθηκαν ένοπλες συγκρούσεις στην περιοχή της Σητείας, καθώς υπήρχε έλειψη σε αντάρτικες ομάδες και σε απαραίτητα όπλα. Παρόλα αυτά, η δράση των Αντιστασιακών Οργανώσεων Εσωτερικού της Επαρχίας Σητείας σε συνδυασμό με τα κλιμάκια των ασυρμάτων, ήταν καταλυτική σε βαθμό τέτοιο, ώστε να προκαλέσει το μένος των Γερμανών κατακτητών, οι οποίοι αντέδρασαν σκληρά και βάναυσα ήδη από την πρώτη στιγμή κατάληψης της Κρήτης.

Η βαρβαρότητα, όμως, των κατακτητών δεν παύει να υφίσταται αλλά εκδηλώνεται ολοένα και περισσότερο από την στιγμή που ο λαός της Κρήτης άρχισε να αντιστέκεται. Τις απειλές, την καταπίεση και τον ξυλοδαρμό διαδέχονταν οι συλλήψεις και οι φυλακίσεις των πατριωτών της Κρήτης, κυρίως μεμονωμένων ατόμων αλλά και οικογενεικών, ενώ οι ομαδικές συλλήψεις αποτελούσαν σύνηθες φαινόμενο. Ομαδικές συλλήψεις πραγματοποιούνται στη Σητεία, στη Ζήρο, στην Μονή Τοπλού και στην περιοχή του Παλαικάστρου την περίοδο 1942-1944. Κύριοι λόγοι για την φυλάκιση των ατόμων αυτών ήταν οι εξής:

1)  Η κατοχή και ανταλλαγή ραδιοφώνων.

2)  Η μετάδοση ειδήσεων από παράνομους σταθμούς και παρότρυνση για συμμετοχή και αρωγή στο στράτευμα ιδιαίτερα από τους κατοίκους της Μαρωνιάς

3)  Η συμμετοχή σε αριστερές οργανώσεις, όπως του νεοσύστατου ΕΑΜ Σητείας.

Εντούτοις, οι περισσότεροι από τους συλληφθέντες μεταφέρονται σε στρατόπεδα αιχμαλώτων στην Γερμανία, όπου βασανίζονται και εν τέλει πολλοί από αυτούς πεθαίνουν. Όμως, δεν είναι λίγοι και εκείνοι που εκτελέστηκαν καθ?όλη τη διάρκεια της κατοχής τόσο από Ιταλούς όσο και από Γερμανούς.

Τα γεγονότα αυτά, ωστόσο, ώθησαν στην αποδιοργάνωση του θεσμού της Εκπαίδευσης, αφού τα σχολεία παρέμειναν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα ,ενώ μετατράπηκε σε γερμανικό στρατόπεδο το σημερινό Γυμνάσιο Σητείας, όπως διαφαίνεται από τα Πρακτικά του 1944. Επομένως, λόγω της επιστράτευσης των κατοίκων της Επαρχίας, καθώς και της σύλληψης και θανάτωσης πολλών εξ αυτών από τους Γερμανούς, παρατηρούμε μία μεγάλη πλειοψηφία των μαθητών την περίοδο 1945-1955 να είναι ορφανοί, όπως μαρτυρούν τα στατιστικά στοιχεία των μαθητολογίων της εποχής.

 

ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ 1959-1968

ΤΙΜΩΡΙΕΣ/ΠΟΙΝΕΣ

Στο γενικότερο κλίμα που επικρατούσε την περίοδο εκείνη, η εκπαίδευση σε μία πιο πρώιμη μορφή συντελούνταν στην καθυπόταξη του μαθητή από τον καθηγητή, ενώ η αίσθηση του καθωσπρεπισμού ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη. Οι μαθητές είχαν συγκεκριμένα περιθώρια «ελευθερίας» , όφειλαν σεβασμό και υποταγή στην καθηγητή, ενώ έπρεπε να υιοθετήσουν μία συγκεκριμένη συμπεριφορά, ώστε να μην προσβάλλουν τους ανώτερούς τους. Η συντηρητική αυτή κοινωνία που επικροτούσε και επεδίωκε την διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου προτύπου πολίτη, αφενός ελαχιστοποιούσε βασικά δικαιώματα των νέων που σήμερα θεωρούνται απαραίτητα και αφετέρου επέβαλλε αυστηρές ποινές σε περίπτωση παραβίασης των κανονισμών του σχολείου.

Αρχικά, με πολυήμερες αποβολές τιμωρούνταν μαθητές που αντιμιλούσαν στον καθηγητή, που ενοχλούσαν τους συμμαθητές τους ή εκφράστηκαν υβριστικά σε ώρα των θρησκευτικών. Ανάλογα παραπτώματα τιμωρούνται και με ράπισμα από τους καθηγητές και αναγραφή στο ποινολόγιο.

Ωστόσο, παιδονόμοι ορίζονται την εποχή εκείνη, ως επιτηρητές των μαθητών εκτός σχολικών ωρών, μολονότι υπηρετούν εκπαιδευτικούς σκοπούς. Αρμοδιότητά τους είναι να συλλαμβάνουν μαθητές, οι οποίοι προχωρούν σε εσφαλμένες πράξεις και να αναφέρουν τις πράξεις αυτές στον διευθυντή/ρια του Λυκείου. Έτσι, τιμωρούνται με αποβολή τόσο τα άτομα που μεταβαίνουν σε σε κατοικίες συμμαθητών, όσο και εκείνα που δέχονται επισκέψεις από συμμαθητές τους σε ώρες μετά τις 8:00 μετά μεσημβρίας  την χειμερινή περίοδο. Επίσης, απαγορεύεται το χαρτοπαίγνιο σε ώρες εκτός σχολείου, το κάπνισμα, καθώς και η κυκλοφορία μαθητών στο δρόμο μετά τις 8:30 το βράδυ που θεωρείται απαγορευμένη ώρα. Επιπλέον με 10μερη αποβολή τιμωρούνται μαθητές που διοργανώνουν ή παρευρίσκονται σε πάρτυ ή συναθροίσεις, ενώ επιβάλλεται 20μερη απομάκρυνση από το σχολείο σε μαθητές που παρακολουθούν νυχτερινές προβολές στον κινηματογράφο της πόλης.

 

ΕΚΔΡΟΜΕΣ

Ωστόσο, στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα περιλαμβάνονται και οι εκδρομές είτε εντός της επαρχίας είτε σε άλλες περιοχές της Κρήτης.

 

Συγκεκριμένα, οι Α?, Δ?, Τάξεις του εκάστοτε Γυμνασίου δικαιούνταν ημερήσια εκδρομή στη Σητεία, ενώ Β?, Γ? Τάξεις επισκέφτηκαν την Ζάκρο. Η ?Ε τάξη (σημερινή 2α Λυκείου) επισκέφτηκε αρχαιολογικούς χώρους εντός της επαρχίας και οι μαθητές της ΣΤ? τάξης (σημερινή 3η Λυκείου) πήγαν τριήμερη εκδρομή στο Ηράκλειο παράλληλα με επίσκεψη αρχαιολογικών τοποθεσιών, όπως η Κνωσσός και το Μουσείο Ηρακλείου, καθώς και της μονής Πρέβελης και Αρκαδίου.

ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ

 

 

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΣΗΤΕΙΑΣ (1928)

1.Κοινότητα Αγίου Στεφάνου

2. Κοινότητα Αρμένων

3.Κοινότητα Ζάκρου

 

4. Κοινότητα Ζήρου

5.Κοινότητα Κανέναι

6. Κοινότητα Κρυών

7. Κοινότητα Λιθινών

8. Κοινότητα Καρυδίου

9. Κοινότητα Μαρωνιάς

10. Κοινότητα Παλαικάστρου

11. Κοινότητα Πισκοκεφάλου

 

12. Κοινότητα Ρούσας Εκκλησιάς

13. Κοινότητα Σητείας

14. Κοινότητα Χανδρά

15. Κοινότητα Σταυρωμένου

 

16. Κοινότητα Ρουκάκας                  Ρουκάκα: 307 κάτοικοι

17. Κοινότητα Σκοπής

Σκοπή: 922

18. Κοινότητα Σταυροχωρίου

  • Σταυροχώρι: 721 κάτοικοι
  • Λάπιθος: 90 κάτοικοι

19. Κοινότητα Σφάκας

Σφάκα: 723 κάτοικοι

20. Κοινότητα Τουρλωτής

  • Τουρλωτή: 701 κάτοικοι
  • Μόχλος: 55 κάτοικοι

 

 

24. Κοινότητα Χαμεζίου

Χαμέζι: 520 κάτοικοι

 

25.  Κοινότητα Μέσα Μουλιανών

  • Μέσα Μουλιανά: 456 κάτοικοι
  • Καλαβρός: 40 κάτοικοι

 

 

 

26. Κοινότητα Ορεινού

  • Ορεινό: 456 κάτοικοι
  • Σχινοκάψαλα: 166 κάτοικοι

 

27. Κοινότητα Πεύκων

  • Πεύκοι: 333 κάτοικοι
  • Πηλαλείμματα: 7 κάτοικοι

 

28. Κοινότητα Αγίας Τριάδος

  • Αγία Τριάδα: 288 κάτοικοι
  • Αχλάδι: 26 κάτοικοι

 

29. Κοινότητα Κατσιδονίου

  • Κατσιδόνι: 175 κάτοικοι
  • Σανδάλι: 48 κάτοικοι

 

30. Κοινότητα Περβολακίων

  • Περβολάκια: 179 κάτοικοι
  • Καψάς: 7 κάτοικοι
  • Πεζούλα: 42 κάτοικοι

 

31. Κοινότητα Αχλαδίων

  • Αχλάδια: 440 κάτοικοι
  • Παρασπόρι: 104 κάτοικοι

 

32. Κοινότητα Μυρσίνης

Μυρσίνη: 339 κάτοικοι

 

33. Κοινότητα Παπαγιαννάδων

  • Παπαγιαννάδες: 137 κάτοικοι
  • Βορί: 14 κάτοικοι

 

ΤΟΠΟΣ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ (1928-1929)

ΤΟΠΟΣ ΔΙΑΜΟΝΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΠΟΣΟΣΤΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΑΝ

Σητεία

21%

Χανδράς

5,2%

Λιθίνες

5,2%

Κατσιδόνι

4%

Μέσα Μουλιανά

4%

Σκοπή

4%

Παλαίκαστρο

3,2%

Ζάκρος

3,2%

Πισκοκέφαλο

3,2%

Αρμένοι

3,2%

Μαρωνιά

3,2%

Έξω Μουλιανά

2,8%

Λάστρος

2,8%

Ρουκάκα

2,4%

Ρούσα Εκκλησιά

2,4%

Ζήρος

2%

Σμύρνη

1,6%

Αχλάδια

1,6%

Κρυά

1,2%

Σφάκα

1,2%

Μισηριού

1,2%

Καρύδι

0,8%

Σταυροχώρι

0,8%

Χαμαίζι

0,8%

Αλικαρμνασσός

0,8%

Σκλάβοι

0,8%

Περβολάκια

0,8%

Σκορδύλο

0,8%

Πάνω Επισκοπή

0,8%

Παλαιό Μητάτο

0,8%

Αδραβάστοι

0,8%

Μυρσίνη

0,8%

Άγιος Στέφανος

0,4%

Μήλος

0,4%

Ιεράπετρα

0,4%

Εσκί Σεχίρ

0,4%

Μετόχια

0,4%

Απίδι

0,4%

Καλό Χωρίο

0,4%

Άνω Βιάννος

0,4%

Βορί

0,4%

Ρέθυμνο

0,4%

Συκιά

0,4%

Ρίζα

0,4%

Κυμουργιώτης

0,4%

Παπαγιαννάδες

0,4%

Κανέναι

0,4%

Βαβέλοι

0,4%

Ετιά

0,4%

Πεύκοι

0,4%

Δάφνη

0,4%

Μαγκασά

0,4%

Σίτανος

0,4%

Καβούσι

0,4%

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΓΟΝΕΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ (1928-1929)

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΓΟΝΕΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΠΟΣΟΣΤΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΑΝ

Κτηματίας

7,6%

Γεωργός

26%

Έμπορος

6,7%

Κρεοπώλης

1,3%

Υποδηματοποιός

0,9%

Εργατικός

0,9%

Δικηγόρος

1,3%

Ορφανός

5%

Δημ. υπάλληλος

0,9%

Δημοδιδάκτωρ

0,9%

Διδάσκαλος

0,4%

Αρτοποιός

0,4%

Ιερέας

1,8%

Τελωνοφύλακας

0,4%

Κτίστης

0,9%

Διδάκτωρ

2,2%

Κλητήρας

0,9%

Ταμειακός Υπάλληλος

0,9%

Καθηγητής

0,9%

Απόστρατος Αξιωματικός

0,9%

Δήμαρχος

0,4%

Λεμβούχος

0,9%

Αξιωματικός

0,4%

Σαγματοποιός

0,4%

Ράφτης

0,9%

Ξυλουργός

0,4%

Κουρέας

0,9%

Γιατρός

0,9%

Τελώνης

0,4%

Καφεπώλης

0,4%

Ξενοδόχος

0,4%

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΓΟΝΕΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ (1925-1926)

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΓΟΝΕΩΝ

ΠΟΣΟΣΤΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΑΝ

Γεωργός

43,%

Κουρέας

0,7%

Καφεπώλης

1,4%

Διδάσκαλος

2,2%

Δημόσιος υπάλληλος

6,2%

Δημοδιδάσκαλος

1,4%

Έμπορος

7,6%

Ορφανός

5,4%

Κτηματικός

5%

Καθηγητής

1,4%

Μοίραρχος

0,3%

Διδάσκαλος

0,7%

Δημόσιος εισπράκτορας

0,7%

Συνταξιούχος

0,3%

Υποδηματοποιός

2,2%

Μετανάστης

0,7%

Παντοπώλης

0,3%

Ξενοδόχος

0,7%

Εμποροκτηματίας

2,2%

Ιερέας

2,2%

Ξυλουργός

0,7%

Κτίστης

1%

Αρτοποιός

0,3%

Ναυτικός

0,3%

Ράφτης

1,4%

Δικηγόρος

0,7%

Γιατρός

0,7%

Σιδηρουργός

0,7%

Κρεοπώλης

0,7%

Λεμβούχος

0,7%

Δικαστικός κλητήρας

0,7%

Μυλωθρός

0,3%

Εργάτης

0,3%

Αγροφύλακας

0,3%

Μηχανικός

0,3%

 

 

 

Σύμφωνα με την παραπάνω ανάλυση των στατιστικών δεδομένων που αφορούν την κατανομή του πληθυσμού στις διάφορες κοινότητες της Επαρχίας μας, διαπιστώνουμε πως σε χωριά άνω των 500 κατοίκων φαίνεται να υπήρχε  μεγαλύτερη πληθυσμιακή κινητικότητα και σαφώς οι κάτοικοι να αποδίδουν περισσότερο στις οικονομικές δραστηριότητες που σχετίζονται με τον αγροτικό τομέα ή το εμπόριο. Αντίθετα, χωριά με πληθυσμό κάτω των 200 ατόμων φαίνεται να είχαν μια οχι και τόσο ισχυρή θέση στην Επαρχία. Τα δεδομένα που αντλήθηκαν από τα ιστορικά Αρχεία του Λυκείου Σητείας καταδεικνύουν, εντούτοις, μία παρόμοια κατάσταση για την εποχή εκείνη. Οι μαθητές, που φοιτούν στο Λύκειο προέρχονται κατά βάση από την Σητεία, ενώ έπεται ένα μέτριο ποσοσστό μαθητών από τους μεγάλους οικισμούς και τέλος ελάχιστοι είναι εκείνοι που διαμένουν σε μικρότερα χωριά και επιτυγχάνουν να ολοκληρώσουν ή να φοιτήσουν στο σχολείο. Το γεγονός αυτό υφίσταται, διότι η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και συγκεκριμένα της αγροτικής οικονομίας επέφερε την διαμόρφωση μίας αντίληψης με την οποία προτάσσεται η ενασχόληση με την γη και δεν εκτιμώνται τα οφέλη της εκπαίδευσης, όπως σήμερα. Εξ άλλου η μέση οικογένεια στην περιοχή πρωθούσε ήδη από νωρίς τα νεαρά της μέλη στην καλλιέργεια προϊόντων και απέκοπτε την δυνατότητά τους να επιδοθούν στο σχολείο ή να διεκπεραιώσουν μία πλήρη φοίτηση σε αυτό. Ωστόσο, οι εύπορες οικογένειες ενδιαφέρονταν σε μεγαλύτερο βαθμό για την μόρφωση των παιδιών τους, τα οποία φυσικά διέθεταν περισσότερες ευκαιρίες κοινωνικής ανέλιξης.

Ακόμη μία πρόσθετη δυσκολία για τους μαθητές, ήταν η μετακίνηση από τον τόπο διαμονής τους στο σχολείο. Οι ρυθμοί ανάπτυξης της Ελλάδας έπειτα από τον εμφύλιο και τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, σαφώς ήταν υποτονικοί κάτι που δεν επέτρεπε την δημιουργία οδικού δικτύου ικανού να καλύψει τις ανάγκες τις περιοχής, τα λεωφορεία ήταν ολιγάριθμα, οι χωματόδρομοι, το ορεινό ανάγλυφο και οι αποστάσεις παρεμπόδιζαν την διέλευση οχημάτων και ελάχιστες οικογένειες κατείχαν τότε αυτοκίνητα.

Μια περεταίρω παρατήρηση αφορά τον πληθυσμό του κάθε οικισμού σε συνάρτηση με τον αριθμό των νέων που μένουν σε αυτόν αποτελώντας μαθητές Λυκείου και είναι εμφανές ότι ο αριθμός τον κατοίκων είναι ανάλογος με τον αριθμό των μαθητών. Λόγου χάρη, η Σητεία σε κάθε ετήσια καταμέτρηση συγκεντρώνει περίπου το 50% όλων των μαθητών του Λυκείου. Παράλληλα, όσο αραιοκατοικημένο είναι ένα χωριό τόσο μικρότερη είναι η συχνότητα φοίτησης παιδιών στο σχολείο.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΡΕΪΖΗ, ΠΡΩΗΝ ΜΑΘΗΤΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1972-1978, ΠΡΩΗΝ ΥΠΟΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΟ 2008-2009 ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ.

1) Ποια ήταν η στάση των καθηγητών την εποχή εκείνη;

Είναι γεγονός, πως τότε οι συνθήκες διαβίωσης, το πολιτικό σύστημα και οι αντιλήψεις των ανθρώπων συνέβαλαν στο να διαμορφωθεί ένα άλλο είδος εκπαίδευσης. Οι καθηγητές ήταν σαφώς πολύ πιο αυστηροί και συντηρητικοί και έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στην εμφάνιση μας. Συγκεκριμένα, μας στοίχιζαν σε σειρές και μετρούσαν με μεζούρα το μήκος των μαλλιών μας. Στα αγόρια το επιτρεπτό μήκος ήταν μέχρι και 3 εκατοστά, ενώ αν αυτό το όριο είχε υπερβεί μας έστελναν απευθείας σε κουρείο.  Επίσης, πολλοί από εκείνους επικροτούσαν τη σωματική βία και πολύ συχνά ράπιζαν μαθητές, αφού το θεωρούσαν μέσο εντεταγμένο στην εκπαιδευτική διαδικασία. Φυσικά, όμως υπήρχαν και εξαιρέσεις, δηλαδή ορισμένοι καθηγητές ήταν πραγματικοί παιδαγωγοί και επιστήμονες ταυτοχρόνως.

2) Ποιο ήταν οι βασικοί κανονισμοί του σχολείου;

Οι κανόνες μας περιόριζαν πολύ σαν μαθητές. Φυσικά απαγορευόταν αυστηρά να αντιμιλούμε στους καθηγητές μας ή να ενοχλούμε στην τάξη, η αντιγραφή, η δολιοφθορά εντός και εκτός σχολείου απαγορευόταν δια ροπάλου. Μετά τις 8:00 μ.μ. τον χειμώνα δεν μπορούσαμε να κυκλοφορούμε στον δρόμο και αν το επιχειρούσαμε οι παιδονόμοι, ως επιτηρητές της τάξης για τους μαθητές, ανέφεραν τα πάντα στον διευθυντή του σχολείου. Ακόμα και το καλοκαίρι αγόρια και κορίτσια δεν επιτρεπόταν να κολυμπούν στο ίδιο σημείο στην παραλία. Εμείς συνήθως πηγαίναμε από το Φάληρο έως το Στόμο, ενώ τα κορίτσια στα σημερινά Κόκκινα.

3) Κάνατε κάποιες εκδηλώσεις;

Ναι, πέρα από τις τετριμμένες εκδηλώσεις της 28ης Οκτωβρίου, 25ης Μαρτίου και 17ης Νοέμβρη, στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς κάναμε ετήσιες γυμναστικές επιδείξεις με την μορφή αγώνων ρυθμικής γυμναστικής στίβου κ.α. Έπειτα από αυτή τη διαδικασία απονέμονταν και έπαθλα.

4) Τι συνέβη την ημέρα που έχασαν την Εξουσία οι Χουντικοί;

Το πρωί στην γραμμή μας μίλησε ο διευθυντής και μας ανακοίνωσε πως έπαψε η Δικτατορία. Έπειτα ,επειδή υπήρχε ενδεχόμενο πραξικοπήματος δεν κάναμε μάθημα και τα σχολεία παρέμειναν κλειστά για 2-3 μέρες.

5) Υπήρξαν έκτοτε σημαντικές αλλαγές στην εκπαίδευση με την αλλαγή κυβέρνησης;

Δεν άλλαξε ουσιαστικά κάτι σημαντικό σε ότι αφορά το σχολείο. Τόσο η συμπεριφορά των καθηγητών όσο και οι κανονισμοί παρέμειναν ίδιοι. O συντηρητισμός και οπισθοδρομικότητα άρχισαν να εξαλείφονται με το πέρασμα αρκετών χρόνων.

6) Πως γίνονταν οι μετακινήσεις των παιδιών που διέμεναν σε χωριά μακριά από τη Σητεία;

Γενικότερα ήταν δύσκολη η μετακίνηση την εποχή εκείνη, διότι οι επαρχιακοί δρόμοι ήταν κατασκευασμένοι με προχειρότητα και αυτοκίνητα υπήρχαν ελάχιστα. Με ποδήλατα μετακινούνταν μόνο όσοι έμεναν σε κοντινές περιοχές. Διαφορετικά, τα υπόλοιπα παιδιά της επαρχίας έμεναν σε συγγενείς ή στην μαθητική εστία καθ? όλη την διάρκεια της εβδομάδας και στο τέλος αυτής επέστρεφαν στο σπίτι τους. Τα λεωφορεία δεν τελούσαν σταθερές διαδρομές κάτι το οποίο άλλαξε το 1976 και έπειτα.

7) Σε ποιους κύριους τομείς το Λύκειο του τότε και το Λύκειο του σήμερα αποκλίνουν;

Φυσικά, η διαφορά ένα εξαιρετικά μεγάλη. Οι υλικοτεχνικές υποδομές είναι πολύ βελτιωμένες σήμερα και η νέα σχολική εγκατάσταση εκτός της πόλης, που οικοδομήθηκε την περίοδο 1998-99 είναι πολύ πιο εκσυγχρονισμένη από το παλιό κτήριο. Εκτός αυτού όμως, ο καθηγητής πλέον δεν έχει τον ρόλο του τιμωρού, αλλά του καθοδηγητή και οι μαθητές σήμερα δεν υφίστανται τόσους περιορισμούς, αλλά είναι ελεύθεροι. Αυτό πρέπει εξ άλλου να γίνεται, δηλαδή το σχολείο όπως και κάθε τομέας πρέπει να εκσυγχρονίζεται και να ακολουθεί τις επιταγές της εποχής, διατηρώντας όμως πάντα τον παιδαγωγικό και εκπαιδευτικό του ρόλο.