ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΧΡΟΝΙΕΣ 1912-1923



ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ



Βαλκανικοι Πολεμοι 1912-1913

Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι ήταν δύο πόλεμοι που έγιναν στα Βαλκάνια το 1912-1913στους οποίους αρχικά η Βαλκανική Συμμαχία (Σερβία, Μαυροβούνιο, Ελλάδα και Βουλγαρία) επιτέθηκε και απέσπασε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία την Μακεδονία και το μεγαλύτερο μέρος της Θράκης, ενώ στη συνέχεια, μετά τις διαφωνίες μεταξύ των νικητών για τον τελικό διαμοιρασμό των εδαφών, ξέσπασε δεύτερος πόλεμος (αυτή τη φορά με τη συμμετοχή και της Ρουμανίας) από τον οποίο εξήλθε ηττημένη η Βουλγαρία, χάνοντας το μεγαλύτερο μέρος των εδαφών που είχε αρχικά κατακτήσει.



A? Βαλκανικος Πολεμος

Δεν υπήρχε κάποιο ξεκάθαρο σχέδιο μεταξύ των βαλκανικών συμμάχων, για το πώς θα συνδυάσουν με λεπτομέρεια τις κινήσεις τους. Μόνη εξαίρεση ήταν οι κοινές επιχειρήσεις μεταξύ Σερβίας και Μαυροβουνίου σχετικά με την κατάληψη του Νόβι Παζάρ. Ο πόλεμος στην ουσία ήταν τέσσερις διαφορετικοί πόλεμοι εντός της Βαλκανικής χερσοννήσου. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία προσπάθησε να μεταφέρει στρατιώτες από την Ασία, προς ενίσχυση των θέσεών της στην περιοχή των επικείμενων συγκρούσεων. Όμως, λόγω της ναυτικής υπεροχής της Ελλάδας στο Αιγαίο, αυτό δεν ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί. Έτσι αναγκάστηκε να παρατάξει τις αρχικές της δυνάμεις, χωρίς επιπλέον ενισχύσεις.

Το Μαυροβούνιο ήταν το πρώτο που κήρυξε τον πόλεμο στις 15 Οκτωβρίου 1912, με κύρια επιδίωξη την κατάληψη της Σκόδρας και δευτερεύον στόχο το Νόβι Παζάρ. Οι Βούλγαροι κατέλαβαν την Ανατολική Θράκη και η πορεία του βουλγαρικού στρατού ανακόπηκε μόνο στα προάστια της Κωνσταντινούπολης. Οι Σέρβοι κινήθηκαν νότια και κατέλαβαν τα Σκόπια και το Μοναστήρι, όπου συνάντησαν τον ελληνικό στρατό αργότερα. Η Ελλάδα αποβίβασε στρατό στην Χαλκιδική, αλλά το κύριο μέτωπο των δυνάμεών της κινήθηκε από Θεσσαλία προς Μακεδονία μέσω του στενού του Σαραντάπορου. Μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τον ελληνικό στρατό (12 Νοεμβρίου/26 Οκτωβρίου 1912), ολοκληρώθηκε και η προώθησή του στην Ήπειρο (μέχρι και την γραμμή Αργυρόκαστρο-Κορυτσάς).

Εν τω μεταξύ τα υπό Οθωμανική διοίκηση νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου πέρασαν σε ελληνικά χέρια. Ο τουρκικός στόλος μόνο 2 φορές προσπάθησε να βγει από τα στενά των Δαρδανελλίων για να απωθήσει τον ελληνικό (ναυμαχίες Έλλης και Λήμνου) χωρίς όμως επιτυχία. Τον Ιανουάριο του 1913 έγινε πραξικόπημα στην Τουρκία και η νέα κυβέρνηση αποφάσισε να συνεχιστούν οι πολεμικές επιχειρήσεις. Τελικά, όμως, αναγκάστηκε να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις ειρήνης και στην υπογραφή της Συνθήκης του Λονδίνου, στις 17 Μαΐου 1913.



Β? Βαλκανικός Πόλεμος

Παρόλο που οι βαλκανικές χώρες συμμάχησαν εναντίον ενός κοινού εχθρού (της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), η συμμαχία τώρα δεν στηριζόταν σε σταθερά θεμέλια και τελικά διασπάστηκε. Ο Β' Βαλκανικός Πόλεμος ξέσπασε όταν η Βουλγαρία δεν μπορούσε να βρει μια κοινή γραμμή για την τύχη των νεοκατακτηθέντων περιοχών, που βρίσκονταν υπό σερβική, ελληνική και ρουμανική διοίκηση. Η δυσαρέσκεια των Βουλγάρων ήταν εμφανής, ιδιαίτερα επειδή τους πρόλαβαν οι Έλληνες όσον αφορά στην κατάληψη της Θεσσαλονίκης. Οι ίδιοι ζήτησαν από τους Έλληνες να εισέλθει ένα μικρό ένοπλο τμήμα τους στην Θεσσαλονίκη, όμως το τμήμα αυτό ήταν κατά πολύ μεγαλύτερο από τα συμφωνηθέντα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν εντάσεις. Σημειώθηκαν γενικά διάφορα επεισόδια στα κοινά πια σύνορα των Βουλγάρων με τους Έλληνες αλλά και με τους Σέρβους, και οι ένοπλες δυνάμεις όλων των πλευρών ήταν σε ετοιμότητα.

Η Ελλάδα και η Σερβία υπέγραψαν σύμφωνο συμμαχίας και από κοινού επιθέσεως σε περίπτωση που μία από τις δύο χώρες δεχτεί επίθεση από τρίτη χώρα (19 Μαΐου/1 Ιουνίου 1913). Στις 16 Ιουνίου 1913, ο Βούλγαρος Τσάρος Φερδινάνδος ο Α' και ο Στρατηγός Σαβόφ, χωρίς προηγούμενη έγκριση του κοινοβουλίου τους, κήρυξαν πόλεμο στην Σερβία και την Ελλάδα. Επιτέθηκαν στον σερβικό στρατό στη Γευγελή και στον ελληνικό στη Νιγρίτα.

Ο σερβικός στρατός αντιμετώπισε υπεράριθμες αντίπαλες μονάδες και καθηλώθηκε, όμως ο ελληνικός σημείωσε επιτυχίες και προώθησε τις θέσεις του. Ο ελληνικός στρατός πέρασε σύντομα στην αντεπίθεση και επικράτησε στην Μάχη Κιλκίς-Λαχανά. Αμέσως μετά διαχωρίστηκε σε δύο κατευθύνσεις: προς δυτικά στον ποταμό Νέστο και προς τον Στρυμόνα, επικρατώντας στην Μάχη Δοϊράνης και του Μπέλες. Όμως αυτό το τμήμα του προωθήθηκε προς τα βόρεια όπου και ακολούθησαν οι Μάχες Κρέσνας-Σιμιτλή-Τζουμαγιάς. Την στιγμή εκείνη προτάθηκε ανακωχή, που τελικά την αποδέχτηκαν και οι δύο πλευρές, καθώς υπήρχε και ο κίνδυνος της Ρουμανίας από βόρεια.

Καθώς η Βουλγαρία είχε ήδη ανοικτά μέτωπα, η Ρουμανία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποφάσισαν να επιτεθούν και αυτές. Η Ρουμανία κήρυξε τον πόλεμο στις 27 Ιουνίου και συναντώντας ελάχιστη αντίσταση έφτασε 30 χιλιόμετρα έξω από την βουλγαρική πρωτεύουσα Σόφια. Με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου τερματίστηκαν επίσημα οι συγκρούσεις.

Οι Τούρκοι ανακατέλαβαν την Αδριανούπολη από τους Βούλγαρους, που την είχαν χάσει κατά τον Α' Βαλκανικό Πόλεμο. Επίσης ανακατέλαβαν και όλη την Ανατολική Θράκη.

Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος το 1914

Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος ξέσπασε το καλοκαίρι του 1914. Μέχρι το 1915 η Ελλάδα παρέμεινε εκτός της σύρραξης. Της ζήτησε όμως η Αντάντ να πάρει μέρος στην εκστρατεία στα Δαρδανέλλια. Ο Βενιζέλος, που ήθελε να μπει η χώρα στον πόλεμο με την Αντάντ, πιστεύοντας στην τελική νίκη της, διαφώνησε με το βασιλιά, υπέβαλε την παραίτησή του και πήγε για ταξίδι ξεκούρασης και αναψυχής στην Αίγυπτο. Η Βουλή διαλύθηκε κατόπιν βασιλικού διατάγματος κι έγιναν εκλογές στις 31 Μαΐου 1915, με το Βενιζέλο να τις παρακολουθεί από τη Μυτιλήνη, που έδωσαν την πλειοψηφία στο Κόμμα των Φιλελευθέρων. Ο βασιλιάς με βαριά καρδιά και πολύ απογοητευμένος, μιας και πίστευε ότι η πολεμική του δράση θα ανταμείβετο και στην κάλπη από τον ελληνικό λαό, ο οποίος τον αποθέωνε δυο χρόνια πριν κατά την επιστροφή από το μέτωπο και εκδήλωνε ακόμα την αγάπη του, έδωσε εντολή στο Βενιζέλο να σχηματίσει κυβέρνηση, από την επόμενη κιόλας μέρα όμως ψάχνοντας αφορμές να σύρει τη χώρα σε νέες εκλογές. Ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος είχε αποφασίσει να απαλλαγεί από τον Κρήτα πολιτικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι για δύο ακόμα μήνες μέχρι τον Αύγουστο του 1915 συνέχισε να άρχει της χώρας η ηττημένη εκλογικά πρώην κυβέρνηση του Γούναρη, καθότι ο βασιλιάς προφασιζόμενος ασθένεια καθυστερούσε να προχωρήσει στη σύγκληση της νέας βουλής. Τελικώς, όταν συγκλήθηκε η νέα βουλή, ο πρωθυπουργός Βενιζέλος, τόνισε σε κοινοβουλευτική ομιλία του ότι η Ελλάδα θα έμενε ουδέτερη εκτός αν έκτακτες περιστάσεις την υποχρέωναν ν' αλλάξει γραμμή πλεύσης, μη θέλοντας σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή για τη χώρα να οξύνει περισσότερο τα πράγματα, ελπίζοντας ότι ο βασιλιάς θα έβλεπε το συμφέρον της χώρας καθαρότερα στο μέλλον.

Το Σεπτέμβριο 1915 η Βουλγαρία προσχώρησε στις Κεντρικές Αυτοκρατορίες και κήρυξε επιστράτευση. Ήταν ευκαιρία για τη Βουλγαρία να ξεπλύνει την ήττα του Β' Βαλκανικού Πολέμου και να επεκτείνει τα εδάφη της. Η Ελλάδα κήρυξε επίσης επιστράτευση αλλά προέκυψε διχογνωμία μεταξύ Κωνσταντίνου - Βενιζέλου όσον αφορούσε στις υποχρεώσεις της χώρας μας απέναντι στη Σερβία εκ της συνθήκης που είχαν υπογράψει οι δύο χώρες το 1913, με την οποία η Ελλάδα είχε υποσχεθεί να προστρέξει σε βοήθεια της Σερβίας σε πρίπτωση που δεχόταν επίθεση. Ο Βενιζέλος, ευρισκόμενος σε αδιέξοδο και μη δυνάμενος να δράσει όπως ήθελε, παραιτήθηκε. Σχηματίστηκε κυβέρνηση υπό τον Αλέξανδρο Ζαΐμη στην οποία συμμετείχαν οι αρχηγοί όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Μετά από λίγο καιρό όμως παραιτήθηκε και η κυβέρνηση Ζαΐμη καθώς ο βασιλιάς κωλυσιεργούσε να απαντήσει στις δυνάμεις της Αντάντ που πίεζαν για έξοδο της χώρας στον πόλεμο στο πλευρό τους και σχηματίστηκε κυβέρνηση υπό τον Στέφανο Σκουλούδη, στην οποία πήραν μέρος όλοι όσοι συνέπραξαν στην προηγούμενη κυβέρνηση (Ζαΐμη).

Η κυβέρνηση του υπέργηρου Σκουλούδη (80 ετών), χωρίς αποτέλεσμα επίσης, διέλυσε τη Βουλή και διεξήγαγε εκλογές στις 6 Δεκεμβρίου 1915, στις οποίες δεν πήρε μέρος το Κόμμα των Φιλελευθέρων, θεωρώντας τες άκυρες, στην πραγματικότητα θέλοντα να στηλιτεύσει την πέρα κάθε ορίου βασιλική ανάμειξη στις πολιτικές υποθέσεις και επειδή φοβόταν ότι αν ηττηθεί θα υπήρχε λαϊκή νομιμοποίηση της βασιλικής άποψης περί ουδετερότητος, κάτι που δεν ήθελε να συμβεί, καθότι θα περιοριζόταν η αντιπολιτευτική δράση της βενιζελικής παράταξης και τα ερείσματά της στο λαό, με ό,τι συνεπάγετο και για τις εθνικές υποθέσεις μια τέτοια εξέλιξη. Από πληροφορίες δε, γνώριζαν ότι οι κωνσταντινική μερίδα θα έκανε εκμετάλλευση της επιστράτευσης στην οποία ευρίσκετο τότε ο ελληνικός στρατος για να φέρει το αποτέλεσμα που ήθελε και να νικήσει (π.χ. οι στρατιώτες, ένας αριθμός 300.000 αντρών, θα ψήφιζαν εντός των στρατοπέδων υποκείμενοι σε πολλές πιέσεις ή εκφοβισμούς, έχοντες και το φάσμα ενός νέου πολέμου μπροστά τους). Εν τω μεταξύ, οι σύμμαχοι της Αντάντ, αποβίβασαν στρατό στη Θεσσαλονίκη, υπό τη γενική διοίκηση του αυταρχικού και υπερόπτη γάλλου στρατηγού Σαράιγ, ανοίγοντας το Βαλκανικό Μέτωπο. Στα αγγλογαλλικά στρατεύματα προστέθηκαν λίγο αργότερα 130.000 Σέρβοι στρατιώτες μεταφερόμενοι με πλοία από την Κέρκυρα, όπου είχαν καταφύγει μαζί με τη σερβική βουλή και κυβέρνηση μετά τη συντριβή του σερβικού στρατού από τη συνδυασμένη επίθεση της Βουλγαρίας, της Αυστροουγγαρίας και της Γερμανίας (την Κέρκυρα είχαν καταλάβει τότε οι Δυνάμεις της Αντάντ για να γλιτώσουν το σερβικό στρατό από την πλήρη καταστροφή, χωρίς να ερωτηθεί καν η ελληνική κυβέρνηση που μη μπορώντας να αντιδράσει, δέχτηκε το γεγονός).



Ρωσική Επανάσταση 1917

Η Ρωσική Επανάσταση ήταν μια σειρά από μεγάλα ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν στη Ρωσία κατά το έτος 1917 και δεν σφράγισαν μόνο την ιστορική πορεία της χώρας αυτής, αλλά επηρέασαν καθοριστικά ολόκληρη τη νεότερη παγκόσμια ιστορία. Έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα ιστορικά γεγονότα της ανθρωπότητας. Ουσιαστικά η "Ρωσική Επανάσταση" συμπεριλαμβάνει τα γεγονότα που συνέβησαν κυρίως τους μήνες Φεβρουάριο και Οκτώβριο του 1917, (εξού και η ονομασία τους, Φεβρουαριανή και Οκτωβριανή επανάσταση αντίστοιχα). Αν και οι δύο αυτές επαναστάσεις θεωρούνται μέρος της Ρωσικής Επανάστασης, αφορούν πολύ διαφορετικές διαστάσεις και δεν πρέπει να συγχέονται μεταξύ τους.

Η Ρωσική επανάσταση του 1917 αποτελούν κεφαλαιώδους σημασίας ορόσημα στη μακραίωνη και πολύμοχθη πορεία των λαών της Γης για την πραγματοποίηση του ιδεώδους της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Η Ρωσική Επανάσταση γεννήθηκε σε μια κρίσιμη για την ανθρωπότητα στιγμή, σ` ένα κλίμα πάντως ευνοϊκό για την εξέλιξή της.











Μικρασιατική Καταστριφή1918-1922

Με τον όρο Μικρασιατική καταστροφή περιγράφεται περισσότερο η τελευταία φάση της Μικρασιατικής εκστρατείας, δηλαδή το τέλος του "ελληνοτουρκικού πολέμου του 1918-22", η φυγή από την Τουρκία της ελληνικής διοίκησης, που είχε εγκατασταθεί στα δυτικά μικρασιατικά παράλια, στη Σμύρνη, κατά τη Συνθήκη των Σεβρών, (αμέσως μετά την ανακωχή του Μούδρου), όπως και η σχεδόν άτακτη υποχώρηση του ελληνικού στρατού μετά την κατάρρευση του μετώπου, και η γενικευμένη πλέον εκδίωξη μεγάλου μέρους τους ελληνογενούς πληθυσμού από τη Μικρά Ασία, που είχε όμως ξεκινήσει πολύ νωρίτερα (δείτε σχετικά Συνθήκη του 1914, που είχε συνομολογήσει ο Ε. Βενιζέλος) και που είχε διακοπεί με την "ανακωχή του Μούδρου".

Τα γεγονότα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα, μετά τη Καταστροφή της Σμύρνης, και της Ανακωχής των Μουδανιών, που συνομολογήθηκε στην ομώνυμη πόλη (11 Οκτωβρίου 1922), και την ένα μήνα μετά, εκκένωση της χερσονήσου της Καλλίπολης (στις 11 Νοεμβρίου) από το εκεί ελληνογενές στοιχείο, με την "υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών" που ακολούθησε στη συνέχεια, μέχρι το 1924, απ΄ όλη τη Μικρά Ασία και τον ερχομό 1,5 εκατομμυρίων ελληνογενών προσφύγων στην Ελλάδα, να επιφέρουν την τελεία καταστροφή του Θρακικού και Μικρασιατικού ελληνισμού μαζί με του Πόντου. Ο πλήρης απολογισμός της καταστροφής αυτής που συντελέσθηκε ιστορικά σε δύο περιόδους, (αμφότερες τετραετίες), 1914-1918 και 1920-1924 είναι πράγματι πολύ δύσκολος. Οι αρπαγές και οι λεηλασίες σπιτιών και περιουσιών, οι γεωργικές και κτηνοτροφικές καταστροφές, το γκρέμισμα σχολείων, ναών και άλλων ευαγών ιδρυμάτων, η χρεοκοπία και καταστροφή βιοτεχνικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων με τον παράλληλο ευτελισμό κάθε ανθρώπινης αξιοπρέπειας που περιλαμβάνονται μαρτυρικοί βασανισμοί αιχμαλώτων, βιασμοί και ηθική οδύνη υπό το κλίμα του τρόμου και της απειλής του θανάτου, αλλά και οι ατέλειωτες πορείες αιχμαλώτων, στα περιώνυμα "τάγματα εργασίας", με άγνωστο αριθμό ανθρώπων που χάθηκαν σ΄ αυτά, οι σφαγές, οι θηριωδίες μέχρι και οι εκτελέσεις επί των αποφάσεων των τουρκικών δικαστηρίων της "Ανεξαρτησίας" δεν έχουν μέχρι σήμερα ερευνηθεί πλήρως.



ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

 

 

1910-1917

Το 1910 οι δημοτικιστές ίδρυσαν τον Εκπαιδευτικό Όμιλο. Σκοπός του Εκπαιδευτικού Ομίλου ήταν να βοηθήσει στην αναμόρφωση της ελληνικής εκπαίδευσης και η ίδρυση πρότυπου δημοτικού σχολείου. Σύμφωνα με το πρόγραμμά του 1915 η παιδεία έπρεπε να στήσει τα θεμέλιά της πάνω στα πραγματικά στοιχεία της ελληνικής ζωής (νεοελληνική παράδοση, ήθη και έθιμα, ζωντανή γλώσσα, λαϊκά τραγούδια και δημιουργική λογοτεχνία). Ωστόσο δέχθηκε κι αυτός σφοδρές επιθέσεις, που επικεντρώνονταν κυρίως στο γλωσσικό ζήτημα.

  • Στη συνέχεια έρχεται η άνοδος του Ελευθέριου Βενιζέλου στην εξουσία και δημιουργείται στο χώρο της παιδείας ένα φιλελεύθερο κλίμα για ουσιαστικές αλλαγές. Και πάλι οι αντιδράσεις και οι πιέσεις είναι τέτοιες, που αναγκάζουν τον Βενιζέλο να υποχωρήσει. Έτσι όταν ψηφίζεται το Σύνταγμα του 1911, καθιερώνεται η καθαρεύουσα
    ως επίσημη γλώσσα του κράτους (άρθρο 107).
    Ακολουθούν οι νικηφόροι Βαλκανικοί πόλεμοι και ο διπλασιασμός των ελληνικών εδαφών. Ο τότε υπουργός Παιδείας Ι. Τσιριμώκος (κυβέρνηση Βενιζέλου) κατάθεσε στη Βουλή εκπαιδευτικά νομοσχέδια με εισηγητή τον Δ. Γληνό, από τα ηγετικά στελέχη του Εκπαιδευτικού Ομίλου.
    Τα εκπαιδευτικά νομοσχέδια του 1913 προέβλεπαν κυρίως τα εξής:

  • Υποχρεωτική φοίτηση των νηπίων στα νηπιαγωγεία από το 4ο έτος.

  • Καθιέρωση του εξαετούς δημοτικού σχολείου. Το σχολείο αυτό θα ήταν υποχρεωτικό, κοινό για όλους τους μαθητές και των δύο φύλων, ενιαίο, αυτόνομο και αυτοτελές, ώστε να προετοιμάζει για την ένταξη στην κοινωνία και την αγορά εργασίας.

  • Υποχρεωτική φοίτηση, σε συμπληρωματικά μαθήματα, εκείνων των αποφοίτων των δημοτικών που δεν θα φοιτούσαν σε σχολεία της μέσης εκπαίδευσης. Τα μαθήματα θα ήταν ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες του λαού και θα διδάσκονταν ή σε πρόσθετη τάξη του δημοτικού σχολείου ή σε ημέρες και ώρες που θα αργούσε το σχολείο.

  • Εκσυγχρονισμός της παιδαγωγικής, προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος στις κοινωνικοοικονομικές ανάγκες της ζωής, έμφαση στις θετικές επιστήμες, την επαγγελματική εκπαίδευση και τα πρακτικά μαθήματα, καλύτερη μόρφωση της Ελληνίδας και απλοποίηση της ελληνικής γλώσσας.

  • Μετά το εξαετές υποχρεωτικό δημοτικό σχολείο, δύο ανεξάρτητους τύπους σχολείων μέσης εκπαίδευσης: α) το τριετές αστικό σχολείο (τεχνικό ? πρακτικό) και β) το εξαετές γυμνάσιο.
    Τα νομοσχέδια του 1913 συνάντησαν, και αυτά, ισχυρή αντίδραση και δεν ψηφίστηκαν στη Βουλή, πλην αυτών που αφορούσαν τη διοίκηση. Πολλές όμως απ? αυτές τις μεταρρυθμιστικές αλλαγές θα εφαρμοστούν αργότερα στις μεταρρυθμίσεις του 1917 και 1929.







1917-1920
Η περίοδος από το 1917, η δεύτερη περίοδος διακυβέρνησης της χώρας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, υπήρξε περισσότερο εποικοδομητική, έστω κι αν ούτε και τώρα θα σημειωθούν δομικές μεταρρυθμίσεις στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η συμμετοχή του Εκπαιδευτικού Ομίλου, δημιουργεί την εντύπωση ότι η κυβέρνηση υιοθετεί τις αντιλήψεις του Ομίλου. Η πιο ουσιαστική ενέργεια της περιόδου ήταν η νομοθεσία για τα αναγνωστικά και τη γλωσσική διδασκαλία στα δημοτικά σχολεία. Έτσι καθιερώθηκε η δημοτική στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, ενώ γράφτηκαν και χρησιμοποιήθηκαν αξιόλογα αναγνωστικά βιβλία (
Αλφαβητάρι με τον ήλιο και Τα Ψηλά Βουνά).



Τα αναγνωστικά αυτά αποτελούν νέα αντίληψη του διδακτικού βιβλίου ως παιδευτικού εργαλείου. Πέτυχαν να είναι ιδαίτερα ελκυστικά για το μικρό μαθητή απεικονίζοντας την οικεία του πραγματικότητα, με ζωηρή εικονογράφηση, γραφή ελκυστική, ενώ εγκαταλείφθηκε ο στόμφος και ο διδακτισμός των προηγούμενων σχολικών εγχειριδίων.

Η πρόθεση βέβαια όσον αφορά το δημοτικό είναι και πάλι εμφανής: Να κατασταθεί ένα πραγματικό σχολείο, όπου θα προσφέρονταν γνώσεις και θα καλλιεργούνταν νοοτροπίες που θα επέτρεπαν μακροπρόθεσμα στις μεγάλες μάζες του πληθυσμού να αποκτήσουν εφόδια για τη ζωή και επίγνωση του ρόλου τους στην κοινωνική δομή.

Μετά τις εκλογές του '20, όταν επανήλθαν στην εξουσία οι αντιβενιζελικοί, η "Επιτροπεία προς εξέτασιν της γλωσσικής διδασκαλίας των δημοτικών σχολείων", που ιδρύθηκε τότε, θα εισηγηθεί έως και την καύση των μεταρρυθμιστικών βιβλίων! Τον Ιούλιο του 1921, η Βουλή θα ψηφίσει νόμο που θα επαναφέρει τα πριν από το 1917 αναγνωστικά βιβλία κι έτσι θα κλείσει η μεταρρυθμιστική εκπαιδευτική προσπάθεια, με επαναφορά σε ό,τι ίσχυε πριν χωρίς καμιά καινούργια πρόταση.

Γενικά, παρατηρούμε ότι η όλη μεταρρυθμιστική προσπάθεια περιορίστηκε στο δημοτικό και μάλιστα στις μικρότερες τάξεις του, ενώ οι άλλες βαθμίδες δε μεταβλήθηκαν ουσιαστικά.

Πάντως στο χώρο της διδασκαλικής εκπαίδευσης έχουμε ίδρυση Διδασκαλείων, απ' όπου θα αποφοιτήσουν εκπαιδευτικοί ειδικοί στη διδασκαλία μαθημάτων τεχνικών, σωματικής αγωγής και ξένων γλωσσών.

Στην ανώτατη βαθμίδα δε σημειώνονται αλλαγές στη φυσιογνωμία ή στη λειτουργία του Πανεπιστημίου, ενώ υπάρχει μια στροφή του ενδιαφέροντος σε νέες πρακτικότερες κατευθύνσεις. Αναδιοργανώνεται το "Σχολείο των Βιομηχάνων Τεχνών", μετονομάζεται σε "Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείον" και γίνεται ισότιμο με το Πανεπιστήμιο. Ιδρύθηκε το Χημικό Τμήμα στο Πανεπιστήμιο (1919), η "Ανωτέρα Γεωπονική Σχολή" και η "Ανωτάτη Σχολή Εμπορικών Σπουδών" (1920).

 









ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΤΗ ΣΗΤΕΙΑ

Από το 1905 που γίνεται η επανάσταση του Θερίσου καταργούνται τα Ελληνικά Σχολεία των επαρχιών της Κρήτης , περιλαμβανόμενο και αυτό της Σητείας. Εξαιρούνται αυτά των πρωτευουσών των νομών μέχρι το 1915. Τότε ιδρύεται στη Σητεία Ημιγυμνάσιο καταρχάς με μία τάξη . Υστερα λειτουργεί εξατάξιο Γυμνάσιο , το δεύτερο στο νομό Λασιθίου, συμπληρώνοντας πλήρης τις έξι τάξεις το 1921.









ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 1916-1917

 

1916-1917

Α' ΤΑΞΗ

Β' ΤΑΞΗ

ΠΡΟΑΓΕΤΑΙ

77%

79%

ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΕ

23%

15%

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ

-

-

ΜΕΤΕΞΕΤΑΣΤΕΟΣ

-

6%

2 ΕΠΑΝΕΛΑΒΑΝ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΑΞΗ

 

 

ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 1918-1919

 

1918-1919

Α' ΤΑΞΗ

Β' ΤΑΞΗ

Γ' ΤΑΞΗ

ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΕ

60%

39%

59%

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΤΑΙ

11%

6%

-

ΠΡΟΑΓΕΤΑΙ

28%

6%

-

ΜΕΤΕΞΕΤΑΣΤΕΟΣ

5%

48%

41%

 

 

ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 1920-1921

1920-1921

Α' τάξη

Β' τάξη

Γ' τάξη

Δ' τάξη

Ε' τάξη

προάγονται

94%

97%

83%

89%

100%

Αποφοίτησαν

4%

-

3%

10%

 

Απορρίπτονται

1%

2%

13%

-

 

Μετεξεταστέος

-

-

-

-

 

 

 

ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 1922-1923

 

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΟ

1922-1923

Α' τάξη

Β' τάξη

Γ' τάξη

Δ' τάξη

Ε' τάξη

Στ' τάξη

Προάγεται

47%

54%

60%

80%

65%

-

Αποφοίτησε

-

11%

14%

20%

15%

41%

Απορρίπτεται

53%

14%

26%

-

20%

-

Μετεξεταστέος

-

-

-

-

-

-

Απολύθηκαν

-

-

-

-

-

59%